2 Απριλίου: Παγκόσμια ημέρα ενημέρωσης για τον αυτισμό

Ο αυτισμός είναι μια σύνθετη νευροβιολογική διαταραχή που συνήθως διαρκεί για το σύνολο της ζωής ενός ανθρώπου. Ανήκει σε μια ομάδα διαταραχών γνωστές ως διαταραχές του φάσματος του αυτισμού (ΔΦΑ).

Υπολογίζεται ότι 67 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως προσβάλλονται από αυτισμό. Στις περισσότερες χώρες, η πάθηση αυτή, συναντάται πιο συχνά από ότι ο παιδικός καρκίνος, σακχαρώδης διαβήτης και το έιτζ μαζί.

Ο αυτισμός παρουσιάζεται σε όλες τις φυλετικές, εθνικές και κοινωνικές ομάδες, και τα αγόρια έχουν τέσσερις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να προσβληθούν από ότι τα κορίτσια. Περιορίζει την ικανότητα ενός ατόμου να επικοινωνήσει και να σχετίζεται με τρίτους. Συνδέεται με την τήρηση αυστηρής ρουτίνας και τις επαναληπτικές κινήσεις, όπως π.χ. την καταναγκαστική διαρρύθμιση αντικειμένων στον χώρο και την τήρηση πολύ συγκεκριμένης ρουτίνας.

Τα συμπτώματα κυμαίνονται από πολύ ήπια έως αρκετά σοβαρά. Όλες αυτές οι διαταραχές χαρακτηρίζονται από περιορισμένη ικανότητα επικοινωνίας και κοινωνικής δεξιότητας καθώς και επαναληπτικότητα στην συμπεριφορά.

Η διάγνωση των διαταραχών του φάσματος του αυτισμού γίνεται συνήθως με αξιοπιστία γύρω στην ηλικία των 3 ετών, ενώ η πρώτη διάγνωση συνήθως γίνεται σε ηλικία 18 μηνών. Οι γονείς είναι συνήθως οι πρώτοι που παρατηρούν κάποιες ασυνήθιστες συμπεριφορές στο παιδί τους ή την αδυναμία του παιδιού να φθάσει σε ορισμένα αναπτυξιακά ορόσημα-κλειδιά τα οποία αναλογούν στην ηλικία του. Ορισμένοι γονείς περιγράφουν ότι το παιδί τους διέφερε από την ώρα της γέννησης, ενώ άλλοι αναφέρουν ότι το παιδί τους αναπτυσσόταν κανονικά και ξαφνικά άρχισε να χάνει τις ικανότητές του.

Πολλοί παιδίατροι παραβλέπουν τις πρώτες ενδείξεις αυτισμού, με το σκεπτικό ότι η ανάπτυξη του παιδιού θα βελτιωθεί στην πορεία και συνιστούν στους γονείς να τηρήσουν στάση αναμονής. Τα αποτελέσματα από τις πιο πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι όταν οι γονείς υποψιαστούν ότι κάποιο πρόβλημα υπάρχει με το παιδί τους, τις περισσότερες φορές έχουν δίκιο. Εάν ανησυχείτε για την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού σας, μην περιμένετε: μιλήστε με τον ιατρό σας και ζητήστε να εξεταστεί για αυτισμό. Η πρώιμη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί αποφέρει σημαντικές βελτιώσεις.

 

Ενώ πολλοί γονείς προβληματίζονται για τον χαρακτηρισμό ενός νηπίου ως “αυτιστικού”, όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να αρχίσει και η παρέμβαση. Προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποιος αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη του αυτισμού, καμία μέθοδος αντιμετώπισης η οποία να είναι πλήρως αποτελεσματική, και καμία θεραπεία.

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνών, η πρώιμη θεραπευτική παρέμβαση για τουλάχιστον δύο χρόνια κατά την προσχολική ηλικία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τον δείκτη νοημοσύνης και τις γλωσσικές ικανότητές πολλών νέων παιδιών που πάσχουν από διαταραχές του φάσματος του αυτισμού. Η παρέμβαση πρέπει να αρχίσει αμέσως μετά την διάγνωση αυτισμού. Αποτελεσματικά προγράμματα εστιάζουν τις προσπάθειες στην ανάπτυξη επικοινωνιακής, κοινωνικής και γνωστικής ικανότητάς.

 

 

Σε πολλές χώρες, ο αυτισμός δεν αποτελεί μια αναγνωρισμένη διαταραχή και η διάγνωση δυσχεραίνεται. Τα κράτη πρέπει να αναλάβουν την δέσμευση να δημιουργήσουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για πρώιμη ανίχνευση, αυξάνοντας την ενημέρωση που υπάρχει στον συγκεκριμένο τομέα.

 

Μέθοδοι εξέτασης υπάρχουν για μικρά παιδιά ακόμη και 18 μηνών. Η εξέταση δύναται να γίνει κατά την τακτική ιατρική εξέταση της υγείας ενός μωρού.

 

Να μην ξεχνάτε ότι οι καλύτερες μέθοδοι αντιμετώπισης της πάθησης είναι οι πρώιμες θεραπευτικές παρεμβάσεις εκπαιδευτικού χαρακτήρα, οι οποίες διαμορφώθηκαν βάσει ερευνών. Πολλά παιδιά βοηθούνται επίσης από λογοθεραπεία και εργοθεραπεία. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους φορείς που παρέχουν αξιόπιστη διάγνωση επικοινωνήστε με το autismos@paidohosp.gr, ενώ πληροφορίες μπορείτε να λάβετε και από την ιστοσελίδα www.autismhellas.gr.

 

Οι παρακάτω “κόκκινες σημαίες” αποτελούν πιθανές ενδείξεις αυτισμού και το παιδί πρέπει να εξετασθεί ώστε να επιβεβαιωθεί ότι βρίσκεται στον σωστό αναπτυξιακό δρόμο.

 

- Αν το μωρό σας παρουσιάσει κάποιο από τα παρακάτω, ζητήστε άμεση εξέταση από παιδίατρο, παιδοψυχίατρο και αναπτυξιολόγο σε εξειδικευμένες δομές:

- Έλλειψη έντονου χαμόγελου ή άλλων εγκαρδίων εκφράσεων χαράς από έξι μηνών και μετά

- Έλλειψη ανταλλαγής ήχων, χαμόγελων και άλλων εκφράσεων προσώπου από εννέα μηνών και μετά

- Έλλειψη “βαβίσματος”(βρεφικής ομιλίας) έως 12 μηνών

- Έλλειψη ανταπόκρισης και αναπαραγωγής χειρονομιών όπως δακτυλοδειξία, παρουσίαση, τέντωμα ή χαιρετισμό έως 12 μηνών

- Αδυναμία σχηματισμού λέξεων έως 16 μηνών

- Αδυναμία σχηματισμού φράσεων δύο λέξεων με νόημα (χωρίς μίμηση ή επανάληψη) έως 24 μηνών

- Έλλειψη ανταπόκρισης στο όνομά του έως 10 μηνών

- Όποια απώλεια ομιλίας, βαβίσματος ή κοινωνικής δεξιότητας σε οποιαδήποτε ηλικία

 

 

Η παγκόσμια ημέρα ενημέρωσης για τον αυτισμό (ΠΗΕΑ) σκοπεύει να χύσει άπλετο φως στην περίπτωση του αυτισμού ως παγκοσμίως αυξανόμενη κρίση υγείας. Δραστηριότητες που γίνονται στο πλαίσιο της ΠΗΕΑ θα βοηθήσουν στην αύξηση και ανάπτυξη της παγκόσμιας γνώσης γύρω από την επιδημία του αυτισμού και θα παράσχουν πληροφορίες για τη σημασία της πρώιμης διάγνωσης και αντιμετώπισης.

Επίσης, η ΠΗΕΑ θα τιμήσει τα ιδιαίτερα ταλέντα και τις ικανότητες των ατόμων με αυτισμό και θα αποτελέσει ημέρα όπου τα άτομα με αυτισμό θα καλωσοριστούν και θα αγκαλιαστούν σε κοινοτικές εκδηλώσεις ανά τον κόσμο.